Kennisbank
De ontwikkelingen in articifial intelligence (AI) gaan razendsnel. Chatbots zoals ChatGPT, Copilot en andere AI-toepassingen zijn inmiddels niet meer weg te denken uit het dagelijks werk.
Vernieuwing hoort bij ons vak, ook als het gaat om leren en trainen. Wij volgen daarom technologische ontwikkelingen altijd op de voet. Tegelijk kijken we kritisch naar wat technologie daadwerkelijk toevoegt aan vakbekwaamheid in de praktijk. Veiligheid vraagt om zorgvuldigheid, inzicht en professionele afwegingen. Dat blijft grotendeels mensenwerk.
Chatbots kunnen snel informatie geven en meedenken over vragen. Maar ze maken ook fouten. Antwoorden klinken vaak overtuigend, terwijl ze inhoudelijk niet altijd kloppen of onvolledig zijn. Zeker als het gaat om wetgeving, beleid of veiligheidsregels, kan dat risico’s opleveren.
AI kan wel helpen bij het vinden van de juiste richting. Stel dat je wilt weten welke wetgeving van toepassing is op een bepaalde situatie. Een chatbot kan je verwijzen naar de Arbowet of aanverwante regelgeving. De volgende stap moet dan altijd zijn dat je het officiële document zelf raadpleegt en beoordeelt. Dat vraagt om vakkennis en kritisch vermogen, precies de vaardigheden die je in een veiligheidsopleiding ontwikkelt.
Binnen onze opleidingen maken we onderscheid tussen verschillende leervormen.
Bij praktijktrainingen draait het om oefenen, handelen en samenwerken. Vaardigheden moet je laten zien. Daar speelt AI geen rol. Je leert door te doen.
Bij opleidingen zoals Operationeel Veiligheidskundige en Middelbare Veiligheidskundige werken cursisten aan bedrijfsopdrachten. Die opdrachten zijn bedoeld om theorie te vertalen naar de eigen organisatie. Denk aan het analyseren van risico’s, het onderbouwen van maatregelen of het opstellen van adviezen.
Daar kan het verleidelijk zijn om een opdracht grotendeels door een AI-tool te laten schrijven.
Dat lijkt efficiënt, maar het doel van een bedrijfsopdracht is aantonen dat je zelfstandig arbeidsveiligheid kunt toepassen. Als een chatbot de analyse en onderbouwing overneemt, is niet meer zichtbaar of je zelf de juiste afwegingen kunt maken. Daarmee verliest de opdracht haar waarde en wordt het lastiger om later effectief te functioneren in de praktijk.
Wij kregen de vraag of wij controleren of opdrachten met AI zijn geschreven.
Het antwoord is nee.
Er bestaan tools die AI-gebruik proberen te detecteren, maar die zijn niet betrouwbaar. Ook volledig zelfgeschreven teksten worden regelmatig als AI-gegenereerd aangemerkt.
Wij kiezen daarom bewust voor vertrouwen. Een veiligheidsopleiding volg je om professioneel te leren handelen in situaties waar risico’s spelen. Dat vraagt om eigen inzet en integriteit.
Bovendien worden veel bedrijfsopdrachten mondeling toegelicht of verdedigd. Wie een analyse niet zelf heeft uitgevoerd, merkt dat snel wanneer keuzes en onderbouwingen worden besproken.
AI kan zeker ondersteunend zijn binnen een veiligheidsopleiding, mits bewust ingezet.
Denk aan:
Het brainstormen over invalshoeken
Het aanscherpen van onderzoeksvragen
Het structureren van een rapport
Het controleren van spelling of formulering
Het verkennen van mogelijke aanpakken
De grens ligt bij het laten overnemen van inhoudelijke analyse, afweging en onderbouwing. Een veiligheidskundige moet zelfstandig kunnen beoordelen wat passend en verantwoord is. Dat ontwikkel je alleen door zelf te denken, te onderzoeken en keuzes te maken.
AI is een bruikbaar hulpmiddel. Het vervangt echter niet het leerproces.
Binnen opleidingen zoals OVK en MVK draait het om het toepassen van theorie in echte werksituaties. Je leert risico’s herkennen, maatregelen onderbouwen en advies geven dat standhoudt in de praktijk. Technologie kan daarbij ondersteunen, maar neemt het vakmanschap niet over.
Wie zich wil ontwikkelen tot veiligheidskundige moet kunnen vertrouwen op eigen kennis en inzicht. Dat is uiteindelijk wat het verschil maakt op de werkvloer.
Wil jij ook verschil maken op de werkvloer? Misschien zijn onze OVK of MVK opleidingen iets voor jou!
Wanneer mensen het hebben over AI of kunstmatige intelligentie, bedoelen ze vaak chatbots die werken met zogeheten Large Language Models, kortweg LLM’s. Bekende voorbeelden zijn ChatGPT, Gemini, Claude en Copilot. Achter deze chatbots zit een taalmodel (LLM). Zo’n model is getraind met enorme hoeveelheden tekst, bijvoorbeeld uit boeken en van websites. Tijdens die training leert het systeem hoe woorden en zinnen meestal op elkaar volgen.
Het model weet zelf niets en denkt niet zoals een mens. Het begrijpt de wereld niet. Het berekent steeds welk woord waarschijnlijk het beste past als volgende woord in een zin. Dat proces gaat razendsnel. Zo ontstaat een antwoord dat logisch klinkt en lijkt alsof het door iemand met kennis van het onderwerp is geschreven.
Soms gaat dit mis. Het systeem kan een antwoord geven dat overtuigend klinkt, maar feitelijk niet klopt. Dit worden ook wel hallucinaties genoemd. Daarom is het verstandig om belangrijke informatie altijd te controleren.
Dit soort systemen wordt generatieve AI genoemd. Dat betekent dat ze zelf nieuwe inhoud maken, zoals teksten of afbeeldingen, op basis van patronen die ze tijdens hun training hebben geleerd. De afbeelding hiernaast is bijvoorbeeld gemaakt met Copilot, op basis van de foto's die wij op onze website gebruiken.
Wat is het verschil tussen OVK, MVK en HVK? Lees hier het verschil.
Inhoud, toelatingseisen, ervaringen van deelnemers en doorgroeimogelijkheden.
AI is niet meer weg te denken uit de maatschappij. Maar hoe zet je het verstandig in?
Heb je vragen of wil je weten wat wij voor jou of je organisatie kunnen betekenen? Neem gerust contact met ons op!
Onze collega's van de afdeling verkoop helpen je graag verder.